STAGE-ZUID-AFRIKA.NL

Over de provincie de western Cape

LANGUAGE: Dutch English

Zuid-afrikaanse provincie Western Cape

Facts & figures

4,9 miljoen inwoners (nr 5 van de 9)
Ruim 3 keer zo groot als Nederland (nr 4 van de 9)
Ruim 10 keer zo dunbevolkt als Nederland (nr 6 van de 9)

 

Bevolking

54% kleurlingen
26 % zwarten (voornamelijk Xhosa)
18% blanken
1% Aziaten


Hoofdstad

Kaapstad

 

In een notendop

Met als historische basis de bevoorrading van Hollandse VOC-schepen (eten en ook wijn) groeide de Western Cape uit tot de op 3 na rijkste provincie met honderden wijnestates, prachtige natuur, en natuurlijk Kaapstad. Per jaar komen er ruim anderhalf miljoen toeristen naar deze provincie, en daarmee is zij de populairste van de negen. Andere grote bron van inkomsten is de kleding- en textielindustrie, hoewel die wel te lijden heeft onder de concurrentie in Azië. De Western Cape telt verder relatief veel hoogopgeleiden, en de werkeloosheid is relatief laag. Kortom: het gaat deze provincie goed en dat zie je ook wel als je er door heen trekt. Het ziet er allemaal behoorlijk verzorgd uit en je voelt je eigenlijk minder in Afrika dan in de meeste andere provincies.

 

Landschap: twee soorten kust, semiwoestijnen, bergen en hier en daar een wijndruif

De Western Cape heeft zo’n 1000 km kustlijn. De Atlantische Oceaan aan de westkust en de Indische Oceaan aan de oostkust ‘ontmoeten’ elkaar in Cape Agulhas, een klein kustplaatsje en het zuidelijkste punt van het continent, op zo’n 2 uur rijden van Kaapstad.


Beide kustgebieden hebben totaal andere eigenschappen. De westkust is rotsachtig en droog, en wordt steeds droger naar het noorden toe, net als het land daar achter. En de zee is het hele jaar door heel koud. Aan de zuidkust is het water een stuk aangenamer en je vindt er ook een aantal mooie stranden. Naar het oosten toe wordt de kuststrook steeds bosrijker, met als hoogtepunt en trekker voor vele toeristen de Garden Route.


Tweede hoogtepunt van deze provincie voor de meeste bezoekers zijn de wijnlanden, o.a. rond Stellenbosch en Paarl. Landschappelijk erg fraai, variërend van lieflijke groene heuvels tot flinke bergen, bijna zwart van kleur. De schoonheid betreft hier natuurlijk niet alleen de natuur maar juist ook de vele fraaie wijnestates die er her en der verspreid liggen, sommige al een paar eeuwen oud, en in dat geval vaak statige gebouwen in de Kaap-Hollandse stijl. De Hollanders zijn hier namelijk begonnen met de wijnbouw, omdat ze toen al graag wijntjes dronken! Mocht je de iets minder begaande paden willen gaan in de Western Cape, dan ben je in anderhalf uur vanaf Kaapstad in het Cedergebergte: een droog en ’s zomers snikheet gebied in het noordwesten met prachtige rotspartijen in vreemde vormen. In het noordoosten heb je nog zo’n droog gebied: een deel van de Grote Karoo. Net als in het Cedergebergte waan je je hier een beetje in het Wilde Westen. Niet te verwarren met de Kleine Karoo, die een stuk zuidelijker ligt, en wat groener is dan de Grote. Er wordt daar zelfs wijn verbouwd in de waterrijkere stukken, maar ook hier eindeloze vlaktes met hoge bergen die er bovenuit rijzen en kleine eenzame dorpjes ertussen.

 

Klimaat: een boel microklimaatjes maar meest mediterraan

Misschien is het je al opgevallen dat het rond en zelfs ín Kaapstad per dag en plek heel verschillend weer kan zijn. De stad wordt ook wel de stad van ‘four seasons in one day’ genoemd. Niet overdreven. Vooral de ferme wind die hier vaak waait zorgt voor snelle weersomslagen. Afgezien van die Kaapse winden is het klimaat rond de stad en in een groot deel van de provincie mediterraan: zachte droge zomers en redelijk koude natte winters. De zuidkust is zomers iets natter en koeler. De semi-woestijngebieden (Grote Karoo en Cedergebergte) kunnen ’s zomers snoeiheet worden, maar ook in Stellenbosch, zo vlak bij Kaapstad is het zomers vaak veel heter. Dat Kaapse windje maakt dan een groot verschil.

 

Natuur: unieke planten, pikkewijnen en struisvogels

De Western Cape is niet de provincie van het grote wild. Ongeveer het spannendste dier dat je hier vindt is de haai, die je veilig vanuit een kooi kunt bekijken. Verder is er een pinguïnkolonie in Bettie’s Bay (in het Afrikaans pikkewijnen), een robbenkolonie bij Houtbaai en een boel struisvogelfarms rond Oudtshoorn in de kleine Karoo. En er komen jaarlijks (juni-okt) walvissen tot aan de kust van met name Hermanus en omgeving om te paren.

Er zijn wel wat natuurparken, maar die zijn meer gespecialiseerd in de enorme plantenrijkdom van deze streek, zoals de fynbos en protea, beide alleen in de Western Cape te vinden. Zo zijn er op de Tafelberg meer plantensoorten dan in heel Engeland! Je moet wel iets met droge struiken hebben om dit op waarde te kunnen schatten.

Hou je van wandelen en van iets meer variatie en kleur in de plantjes om je heen, dan kun je in de lente (aug-sept) naar het West Coast National Park. Dit kustgebied even ten noorden van Kaapstad verandert dan in een kleurige bloemenzee. Meteen ten noorden ervan ligt de Langebaan lagune: een stukje paradijs waar je als watervogelliefhebber je hart kunt ophalen, maar het is vooral populair bij mensen watersporters.

Bij Cape Point kun je ook lekker wandelen. Flora en fauna zijn niet spectaculair op zichzelf, maar de Cape Peninsula als geheel is wel een mooi ruig gebied, vooral door de ligging aan zee die hier op sommige plekken wild tegen de rotskusten beukt.

De Garden Route is weer een heel ander verhaal. Deze zeer populaire route langs de zuidkust, van Mosselbaai tot Tsitsikamma National Park (in Eastern Cape), voert je (grotendeels lekker makkelijk over de N2) langs prachtige stranden, lagunes, dichte bossen met enorme hoge bomen, en is aan de noordkant geflankeerd door steile bergen. Samen met het heerlijke klimaat bijna het hele jaar door voor elk wat wils. Je kunt langs de Garden Route dan ook zo’n beetje elke denkbare activiteit ondernemen, zoals trektochten, golfen, paardrijden, duiken, snorkelen, surfen, abseilen, bungee jumpen, kajakken, vissen en waterskiën. Populaire plaatsen langs de route zijn Knysna, Mosselbaai, Plettenberg Bay en Wilderness.

 

Avontuur: canyoning, sandboarden, of een krokodil ontmoeten

Als er van nature geen wild in de buurt is dan moeten we maar wat kweken, dachten ze bij de Cango Wildlife Range bij Oudtshoorn. En dat werd een groot succes. Het is een behoorlijk commercieel opgezet park, maar inderdaad, je kunt er veel spannende dieren ontmoeten. Wat te denken van een onderwater-onderonsje met een krokodil? Croc cage diving is de nieuwste variant op het al bekendere shark cage diving. Ook niet saai op zich. Voor de haaien kun je trouwens terecht in de buurt van Gansbaai.
Als je wat meer voor fysieke (in)spanning gaat: wat te denken van sandboarden? Dit kun je vanuit Kaapstad doen. Bij Atlantis en Bettie’s Bay heb je hiervoor geschikte zandduinen. Canyoning (abseilen, springen en zwemmen door een kloof met een rivier erdoor) kun je, net als vele andere avontuurlijke sporten, doen langs de Garden Route, maar voor een extreme canyoing experience, moet je naar Groothoek Kloof, in de buurt van Ceres. Een tweedaagse tocht met vele abseils en sprongen door en langs watervallen!

 

Steden & cultuur: Kaapstad en de wijnlanden

Iedereen die de Western Cape bezoekt begint in Kaapstad. De meest populaire bestemming van heel Zuid-Afrika. Met zo’n 3,5 miljoen inwoners ongeveer net zo groot als Durban en daarmee de tweede grootste stad. Dat is dan wel met alle townships erbij, want de binnenstad is echt niet groter dan bijvoorbeeld Amersfoort! Dat is ook tegelijk één van de vele charmes van deze stad: het gedeelte waar ‘het te doen is’ loop je gemakkelijk in een dag. Wat ís er zoal te doen: rondslenteren en shoppen in de hippe Long street en Kloof street, de Waterkant of Bo Kaap, overal heerlijke en betaalbare koffie en wijn drinken in de vele sfeervolle barretjes en restaurantjes. Of neerploffen op het door bomen overschaduwde terras van de Companies Gardens, het prachtige stadspark van Kaapstad, voortgekomen uit de VOC-moestuinen van ‘onze’ Jan van Riebeeck. Bijzonder aan deze miljoenenstad is verder dat er eigenlijk geen echt museum van naam is. Kun je je dus ook nog zonder schuldgevoel op de ‘hedendaagse cultuur’ storten! Rondom de Companies Gardens bevinden zich wel meerdere kleine musea, zoals het South African Museum waar je enorme karkassen van walvissen vindt en er meer opgezette diersoorten achter glas staan dan je ooit in een wildpark bij elkaar zal zien. Toch wel erg leuk voor een regenachtige dag.


Mocht je toch iets meer diepgang zoeken tijdens je verblijf hier en bijvoorbeeld meer willen weten over het slavernijverleden (met dank aan de Hollanders…) of Apartheidsverleden en de impact die dat regime tot op de dag van vandaag nog duidelijk heeft, bezoek dan eens het District Six Museum, het museum Slavery Lodge of boek een tour naar Khayelitsha, de grootste township van Kaapstad. En probeer een tochtje te reserveren naar Robbeneiland, waar Mandela jaren gevangen gezeten heeft.(lange wachtlijsten!).


Op zo’n 40 minuten van Kaapstad vind je Stellenbosch, een klein universiteitsstadje. Stellenbosch is een Afrikaans bolwerk. Het oude centrum (een paar straten) heeft ook wel iets oubolligs maar is toch erg sfeervol, met spierwitte bebouwing in de Kaap-Hollandse stijl. En hoewel dit stadje alles behalve modern aandoet tref je toch ook hier weer een overdaad aan prettige eettenten en café’s, met terrassen bevolkt door een mix van studenten en toeristen. Stellenbosch is natuurlijk vooral bekend van de wijn, dus als je toch die kant op gaat moet je ook zeker gaan wijnproeven op één van de vele wijnestates in de omgeving.

 

Geschiedenis

Tot 1994 vormden de huidige provincies Western, Eastern en Northern Cape samen de Cape Province. Daarvóór heette dit gebied de Cape Colony, terugverwijzend naar de ontstaansgeschiedenis van het land. In 1652 begon het allemaal in Kaapstad met de VOC-er Jan van Riebeeck, die hier een bevoorradingsstation moest maken voor de VOC-schepen.


Vanuit Kaapstad zijn de Hollanders langzaam het binnenland in getrokken. Omdat de relatie met de oorspronkelijke bevolking, de Khoi Khoi, niet bepaald vlekkeloos verliep importeerden ze hun eigen slaven en uit de mix van deze (zwarte) slaven met blanken en de Khoi Khoi is een grote kleurlingengemeenschap ontstaan. Zij vormen nu veruit de grootste bevolkingsgroep van de Western Cape. Zowiezo heeft de provincie door haar ontstaansgeschiedenis als bevoorradings- en later ook handelspost verreweg de meest gemixte bevolking van het land.
Na wat ‘getouwtrek’ over en weer tussen de Hollanders en de Britten kwam de Cape Colony in 1814 definitief in Brits bezit. De Engelsen brachten, zo zou je kunnen zeggen, wat meer civilisatie en structuur aan dan de Hollanders hadden gedaan. Zij stichtten de Universiteit van Kaapstad (1829), schaften de slavernij af (1834) en zorgden voor de eerste serieuze infrastructuur.

 

Geschreven door: Julie Houben

 

© stage-zuid-afrika.nl