STAGE-ZUID-AFRIKA.NL

Over de provincie Freestate

LANGUAGE: Dutch English

Zuid-afrikaanse provincie Freestate

Facts & figures

3 miljoen inwoners (nr 8 van de 9)
Ruim 3 keer zo groot als Nederland (nr 3 van de 9)
20 keer zo dunbevolkt als Nederland (nr 8 van de 9)

Bevolking

88% zwarten (voornamelijk Sotho)
8,8 % blanken
3,1 % kleurlingen
0,1 % Aziaten


Hoofdstad

Bloemfontein

 

In een notendop

De Freestate is een afkorting van Orange Freestate, in het Afrikaans Oranje Vrijstaat. De meeste blanke inwoners zullen haar waarschijnlijk nog steeds zo noemen, want deze provincie is van oudsher een Afrikaans bolwerk. (zie ‘geschiedenis’ hieronder)
Tegenwoordig staat de provincie bekend als de graanschuur van Zuid-Afrika. Ook goud is een grote bron van inkomsten. Maar liefst een vijfde van de goudproductie wereldwijd komt uit de 12 goudmijnen van deze provincie. Daarmee is de goudindustrie dan ook de grootste werkgever van de Freestate. Dit klinkt indrukwekkend, maar blijkbaar kun je met weinig mensen een boel goud delven, want de enorme provincie is nog steeds heel dunbevolkt. Toeristen laten de Freestate ook meestal links liggen, al komen ze er vaak wel doorheen, omdat er 3 grote snelwegen van het land door Bloemfontein lopen en de provincie ongeveer in het midden van het land ligt.

 

Landschap: graan, hoogvlaktes en mooie zandsteenformaties

Wat deze echte plattelandsprovincie landschappelijk vooral kenmerkt zijn de eindeloze akkers met voornamelijk graan en mais maar ook gezelliger ogende gewassen als kersen en zonnebloemen. Verder zijn er ook veel níet in cultuur gebrachte gras- en heuvelachtige vlaktes. De hele provincie is overigens één grote hoogvlakte, met in het oosten tegen Lesotho aan meer bergachtigheid. Daar ligt ook de bekendste trekker voor toeristen: het Golden Gate Highlands National Park. Een gebied met prachtige zandsteendformaties. Tenslotte vind je aan de zuidgrens en ook noordelijk nog een paar enorme dammen en de daar naar toe leidende rivieren met bijbehorend natuurschoon als bergen en ravijnen.

 

Klimaat: typisch geval van landklimaat

Wie ooit aardrijkskunde heeft gehad zal het niet verbazen: een hoogvlakte in het binnenland, typisch gevalletje landklimaat. Dat betekent warme tot hete zomers en koude tot plaatselijk flink koude winters. De zomers hebben de meeste regen, vaak in de vorm van flinke onweersbuien, de winters zijn vrij droog. Naar het westen toe wordt de provincie overigens steeds droger.

 

Natuur: geen echte toppers maar het Golden Gate is zeker de moeite waard

Eigenlijk is er één hoogtepunt qua natuur van deze provincie en dat is het Golden Gate Highlands National Park. Dit ligt in het oostpuntje van de provincie, noordelijk van Lesotho en grenzend aan KwaZulu Natal. Een gebied met prachtige zandsteendformaties, waarvan de grootste en de bekendste de Brandwag Berg is. Als je van lange hikes houdt dan is er o.a. de Sentinel Hiking Trail, 10 kilometer door ruige berglandschappen. Wie een beetje into bijzondere vogels is kan hier de lammergier spotten en verder leven er ook elanden en zwarte wildebeesten. Als je het park bezoekt doe het dan bij voorkeur in de zomer, tenzij je van winterse wandelingen houdt.


Avontuur: wild water rafting of met een quad rond crossen

Tja, we vallen een beetje in herhaling, maar ook voor het echte avontuur moet je niet in de Freestate zijn. Maar voor lekker watersporten zit je hier wel prima. Er lopen twee grote rivieren door de provincie, de Vaal River langs de noord-west grens en de Orange River in het zuidwesten. Langs en op die rivieren en bij de grote dammen die er aan liggen, zoals de Vaaldam, kun je jezelf lekker afmatten met een dagje windsurfen, waterskiën en raften.
Het plaatsje Clarens is ook een prima uitvalsbasis voor wat meer actie. In de Maluti Mountains ervlakbij kun je quad tours doen van relaxed tot gevorderden niveau, en op de Ash River, ook vlakbij, wordt geraft met niveau 4 rapids! Als we goed geïnformeerd zijn is dat niet voor watjes…


Steden & cultuur: een rustige studentenstad en vergane diamantenglorie

Bloemfontein is de 6e stad van Zuid-Afrika en is heeft de naam mooi, historisch interessant maar ook wat saai en erg Afrikaans te zijn. Wat ook wel weer eens bijzonder is om te zien, na het internationale en toeristische Kaapstad. En er is ook best wat te beleven. Zo zijn er twee universiteiten met het bijbehorende studentenleven in deze stad, hoewel niet zo bruisend als in Kaapstad. Mocht je meer willen weten van de Boerenoorlogen bezoek dan het Anglo Boer War Museum en/of het National Women’s Memorial and War Museum, dat ook aandacht besteedt aan de Britse concentratiekampen. En voor de fans van Tolkien, de schrijver (ja, het was oorspronkelijk een boek) van de Lord of the Rings: hij is hier geboren in 1892!
Als je de sfeer van de eerste diamantkoorts wilt opsnuiven èn van de desolate staat waarin plaatsen kunnen raken als andere plaatsen het diamant- en bijbehorende welvaartstokje overnemen, kun je naar Jagersfontein (in het noordwesten), waar je een openlucht mijnmuseum hebt. Hier zijn de eerste diamanten van het land gevonden en even was het booming business. Vlak daarna heeft Kimberley (net over de grens in North West) de hoofdrol in de mijnbouw overgenomen, en daar is qua historische mijninfo ook meer te zien.
Tegenwoordig telt de provincie (het noordwestelijk deel) wereldwijd flink mee als goudleverancier en de steden Welkom en Odendaalsrus staan geheel in het teken van de hedendaagse goldrush.
Vlakbij de grens met Lesotho liggen nog een aantal mooie plaatsjes, zoals Clarens, populair onder kunstenaars. Het is bekend om zijn vele galerieën en handwerkslieden, en ligt tegen de bergen van het Golden Gate Park aan. In dit park ligt ook de Basotho Cultural Village, een soort levend openluchtmuseum waarvan er meer te vinden zijn in dit land. Hier kun je zien hoe de Basotho oorspronkelijk leefden en vanuit hier kun je ook San-rotstekeningen bekijken in dit gebied. Er zijn veel mooie rotstekeningen van de San in de Freestate te vinden, vooral rond Bethlehem, Ficksburg en andere plaatsjes tegen de grens van Lesotho aan. Tenslotte leveren de kleurrijke huizen van de Sotho nog hun typerende en fraaie bijdrage aan het (cultuur)landschap van de Freestate.

 

Geschiedenis

De naam van deze provincie was oorspronkelijk Oranje Vrijstaat (inderdaad, verwijzend naar ‘ons koningshuis’) In 1854 gesticht door de Voortrekkers, die niets moesten hebben van de Engelsen die sinds 1815 de baas waren in de toenmalige Cape Colony. De Britten erkenden deze onafhankelijke staat ook, maar het ging niet lang goed. Met name de vondst van diamanten en goud o.a. in het noordwesten van deze republiek bracht de Engelsen op andere gedachten. Vanaf 1880 vochtten de Boerenrepublieken Transvaal en Oranje Vrijstaat twee heftige Boeren Oorlogen met de Engelsen, waarin de Engelsen zelfs concentratiekampen oprichtten waar vele Boerengezinnen zijn omgekomen. Uiteindelijk, onder andere door dit soort wrede acties, gaven de Boeren zich over en in 1902 werden beide republieken ingelijfd bij het Britse koninkrijk onder de nieuwe naam Orange River Colony. In 1910 werd dit gebied bij de Unie van Zuid-Afrika gevoegd, een Britse kolonie met zelfbestuur, voorloper van het uiteindelijke Zuid-Afrika. In Bloemfontein werd de rechtgevende macht van de Unie gevestigd, en die zit er nog steeds in het huidige Zuid-Afrika. Na deze roerige geschiedenis is het een ‘rustige’ provincie gebleven.

Geschreven door: Julie Houben

 

© stage-zuid-afrika.nl