STAGE-ZUID-AFRIKA.NL

Over de provincie de Eastern cape

LANGUAGE: Dutch English

Zuid-afrikaanse provincie Eastern Cape

Facts & figures

7 miljoen inwoners (nr 3 van de 9)
ruim 4 keer zo groot als Nederland (nr 2 van de 9)
ruim 10 keer zo dunbevolkt als Nederland (nr 5 van de 9)

 

Bevolking

88% zwarten (voornamelijk Xhosa)
7% kleurlingen
5% blanken
1% Aziaten

 

Hoofdstad

Bhisho

 

In een notendop

De Eastern Cape is één van de armste provincies van Zuid-Afrika, maar tegelijkertijd voor toeristen daarom wel heel bijzonder, want heel ‘oorspronkelijk’ gebleven. Er komen dan ook in rap tempo meer bezoekers, waarvan een groot deel backpackend, op dit stukje authentiek Afrika af. Dus wacht niet te lang.


De bevolking in deze ruige en rurale provincie leeft van (kleinschalige) landbouw, zoals fruitteelt, houtindustrie, suikerriet, en veeteelt in de Karoo. Het is nergens een vetpot. Maar met name de voormalige thuislanden Transkei en Ciskei zijn erg arm en de meeste zwarte mensen die je ziet in Kaapstad zijn Xhosa, weggetrokken uit deze gebieden van de Eastern Cape. De twee grote havensteden Port Elizabeth en East London zorgen wel voor enige substantiële werkgelegenheid in de Eastern Cape, want behalve havenactiviteit is daar ook een flinke auto-industrie.

 

Landschap: een provincie van uitersten

Voor toeristen is een populair deel van de Eastern Cape de 800 km lange kustlijn, vanuit het westen te beginnen met de wilde wouden van Tsitsikamma National Park. Gevolgd door mooie stranden met bekende surfoorden als Jeffrey’s Bay en Cape St Francis en nog mooiere stranden langs de Sunshine Coast. Verder naar het oosten wordt de kust steeds wilder en heet dan ook toepasselijk Wild Coast. Dit gebied is een waar outdoor paradijs: de ruige kust staat bekend om zijn vele schipbreuken en ontoegankelijkheid en het land daarachter, het voormalige thuisland Transkei, is heel groen en één van meest oorspronkelijk gebleven stukken van Zuid-Afrika, waar de Xhosa op traditionele manier leven.
Hou je van lege en droge landschappen dan vind je in het westen de Karoo een semi-woestijn. Maar liefst één derde van heel Zuid-Afrika wordt in beslag genomen door de Karoo, onderverdeeld in de Grote (deels in Eastern Cape en de hoofdmoot in de Northern Cape) en de Kleine Karoo (in de Western Cape). Verder noord- en oostwaarts wordt het landschap bergachtiger en in het noorden bij Aliwal liggen dan nog de uitlopers van de Drakensbergen en daar kun je naar het enige ski-oord van Zuid-Afrika, Tiffindell.

 

Klimaat: van snikheet tot ijskoud

Bij zulke verschillende landschappen horen ook verschillende weertypen. In de Karoo kan het wel 45°c worden in de zomer (nov-jan), en 6°c in de winter! Hoe meer je naar de kust en het oosten gaat, hoe gematigder en hoe natter het wordt. Zomers is het aan de kust aangenaam, zo tussen de 20° en 27°c.

 

Natuur: olifanten, een trektocht door ruige natuur en desolate landschappen

Deze provincie is er meer één van ruige en afwisselende natuurlandschappen dan van spectaculaire dieren. Maar voor één van de Big Five kun je hier juist heel goed terecht in het Addo Elephant National Park. De naam zegt het al: je gaat hier zeker olifanten zien, want er zitten ruim 450 exemplaren. Kom bij voorkeur in de ochtend! En met een beetje geluk spot je ook leeuwen en neushoorns, want daar zitten er ook een aantal van.
Het Tsitsikamma National Park is een 80 km lange kuststrook in het westen van de provincie. Het wordt wel het einde (of begin) van de populaire Garden Route genoemd. Dit park is vooral bekend vanwege zijn overvloed aan bos (de beroemde stinkwood bomen groeien er) en enorme waterpartijen. Er lopen een aantal populaire wandelroutes, zoals de Tsitsikammatrail en de Ottertrail waar je een paar dagen mee zoet kunt zijn. Ook kun je er abseilen en canyoning doen (kloofing heet dat hier) èn iets relatief nieuws en spectaculairs: tree topping! De Valley of Desolation in de Karoo is weer een heel ander stukje natuur. Hier juist eerder een gebrek aan planten en (zichtbare) beesten. Dit is een prachtig desolaat landschap dat doet denken aan de Grand Canyon: grillige rotstorens die uitkijken over de woestijnvlaktes van de Karoo. Een populaire plek voor zogenaamde ‘sundowners’. En als je goed kijkt zie je wellicht ook nog adelaars, springbokken en bergzebra’s. Het ligt op een steenworp van Graaff Reinett een stadje dat ook de moeite waard is.

 

Avontuur: dé bungee jump, de Wild Coast, bungelen tussen de bomen of supertubes

In de Eastern Cape hoef je je als thrillseeker zeker niet te vervelen. Zo vind je er ’s werelds hoogste bungeejump. Net ten westen van het Tsitsikamma National Park kun je deze sprong wagen vanaf de beroemde Bloukrans Brug (de N2 gaat hier over de Bloukrans River).
Wil je wat langer (en iets gematigder) op hoogte blijven, dan kun je tree topping doen in Tsitsikamma, oftewel een canopy tour. Dit is een tocht van enkele uren waarbij je je verplaatst op boomtop-hoogte: slingerend aan kabelbanen van soms wel 80 meter lang. En ook nog eens eco-verantwoord!
Voor de echte surfdudes met heel veel ervaring misschien iets minder avontuurlijk, maar voor de gemiddelde Nederlander die de Noordzee gewend is zijn de supertubes bij Jeffrey’s Bay ook een must qua avontuur.

De Wild Coast tenslotte is zeker de moeite waard als je van wat avontuurlijker reizen houdt. Sommige delen liggen een flink eind van de N2 af, zijn niet via asfalt bereikbaar en daardoor veel minder bezocht door toeristen dan de inmiddels bekende Wild Coast-trekkers als Coffee Bay. Dit is een populair plekje bij backpackers geworden, waarvan uit je dan weer hikes kunt maken door meer ongerepte Xhosa-gebieden, langs de kust en naar de Hole in the wall. Dit is een natuurwonder-tje (de naam geeft een beetje aan wat je kunt verwachten) aan de kust en de omgeving is er in elk geval prachtig en nogmaals: even ‘of the beaten track’ zoals dat heet.

 

Steden & cultuur: voor wie Holland een beetje mist…..

Het is je misschien al opgevallen dat er weinig historische gebouwen zijn in Kaapstad en zo ook in de rest van Zuid-Afrika. Niet raar, het land is nog maar een paar eeuwen oud en er woonde lange tijd bijna niemand. Toch zijn er wel plaatsen die geschiedenis ademen. Eén daarvan is Graaff-Reinet, in de Karoo. Een mooi geconserveerd stadje dat in 1786 werd opgericht door de VOC om de boeren die deze kant op waren uitgewaaierd weer in het gareel te krijgen. Als je er rondloopt zie je veel Kaap-Hollandse gebouwen. Een bezoek waard als je in de buurt bent en iets met historie hebt dus.
De grootste stad van de Eastern Cape is Port Elizabeth. Een havenstad die de bijnaam ‘Friendly City’ heeft, maar erg veel valt er niet te beleven. East Londen is de tweede grote stad. Beide hebben wel mooie stranden, maar die heb je elders ook in deze provincie. (Sunshine Coast)
Als je Mandela’s roots wilt bezoeken kun je naar een aantal plekken in de Wild Coast, zoals het plaatsje Qunu, waar hij zijn jeugd heeft doorgebracht, of naar de stad Umtata, vlakbij zijn geboortedorp Mvezo en toegankelijker gelegen aan de N2. In beide plaatsen is een museum van de grote held. De hoofdstad Bhisho kom je in geen enkele gids tegen. Het is een nieuwe administratieve plaats waar voor toeristen weinig te beleven is.

 

Geschiedenis

De Eastern Cape werd in 1994 gevormd uit de voormalige thuislanden Transkei, Ciskei en het oostelijk deel van de voormalige Cape Province. De oorspronkelijke bewoners van deze provincie, naast de San die hier in kleine gemeenschapjes leefden, zijn de Xhosa die hier nog steeds ruim 80% van de bevolking vertegenwoordigen. Beroemde Xhosa uit de Eastern Cape zijn Nelson Mandela, Steve Biko en Thabo Mbeki.
Vanaf eind 18e eeuw kregen de Xhosa te maken met de expansie van de Europeanen vanuit het westen. Eerst kwamen de Voortrekkers, net zoals de Xhosa veeboeren, en dat ging niet samen. Beide groepen hebben maar liefst negen bloedige grensoorlogen gestreden. Daarbij kwamen er in 1820 nog eens scheepsladingen Engelsen aan. Zij streken neer in Grahamstown, een stadje dat nu vooral bekend is om zijn 50(!) kerken en de vele Victoriaanse gebouwen. De Engelsen vochten op hun beurt weer tegen de Boeren en hadden ook geregeld ruzie met de Xhosa. Uiteindelijk was al het land in handen van een handjevol blanken.

 

Geschreven door: Julie Houben

© stage-zuid-afrika.nl